การวัดค่าเกี่ยวกับ “ดิน” ในงานระบบไฟฟ้า

การวัดค่าเกี่ยวกับ “ดิน” ในงานระบบไฟฟ้า

การทดสอบด้านกราวด์ (Grounding System) แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ตามวัตถุประสงค์การใช้งาน ดังนี้

1. การวัดค่าความต้านทานดิน (Earth Resistance Measurement)

เป็นการวัดเพื่อประเมินว่า “หลักดินหรือระบบกราวด์ที่ติดตั้งแล้ว” สามารถระบายกระแสไฟฟ้าลงดินได้ดีเพียงใด

วัตถุประสงค์:

• ตรวจสอบความปลอดภัยของอาคารและระบบไฟฟ้า
• ป้องกันไฟดูด ไฟรั่ว และแรงดันสัมผัสอันตราย
• ตรวจรับรองตามมาตรฐานวิศวกรรม

ตัวอย่างเกณฑ์ทั่วไป: ค่าความต้านทานควร ไม่เกิน 5 โอห์ม (Ω) (ขึ้นอยู่กับมาตรฐานที่ใช้อ้างอิง)

วิธีการที่นิยม:

1) Fall-of-Potential Method (3-Point Method)

• ใช้หลักดินทดสอบ 2 แท่ง ปักเรียงเป็นแนวเส้นตรงกับหลักดินที่ต้องการวัด
• เป็นวิธีมาตรฐาน ให้ค่าค่อนข้างแม่นยำ

2) Clamp-on Method

• ใช้แคลมป์คล้องสายกราวด์ ไม่ต้องปักแท่งเหล็กเพิ่ม สะดวกและรวดเร็ว
• มีข้อจำกัดด้านความแม่นยำในบางระบบ

2. การวัดค่าความต้านทานจำเพาะของดิน (Soil Resistivity Measurement)

เป็นการวัดเพื่อหาคุณสมบัติทางไฟฟ้าของ “เนื้อดิน” ก่อนการออกแบบระบบกราวด์

วัตถุประสงค์:

• ใช้เป็นข้อมูลในการออกแบบระบบหลักดิน
• กำหนดจำนวน ความยาว และรูปแบบการปักหลักดิน เพื่อให้ได้ค่าความต้านทานตามที่ต้องการ

วิธีที่นิยม:

Wenner 4-Pin Method

• ปักแท่งเหล็ก 4 แท่ง จัดเรียงเป็นเส้นตรง โดยมีระยะห่างเท่ากัน (a)
• ทำการจ่ายกระแสไฟ แล้ววัดแรงดัน เพื่อคำนวณหาค่าความต้านทานจำเพาะ (ρ – Rho)
• หน่วยวัด: โอห์ม–เมตร (Ω·m)

ตารางเปรียบเทียบความแตกต่าง

สรุปสั้น ๆ เข้าใจง่าย

Soil Resistivity = วัด “ดิน” → เพื่อออกแบบระบบกราวด์

Earth Resistance = วัด “หลักดิน” → เพื่อความปลอดภัยและตรวจมาตรฐาน